Het wonder van de Noord/zuidlijn - pageturner in de bouwsector

Vorige week heb ik in het kader van een opleidingsmodule het boek 'Het wonder van de Noord/zuidlijn van Bas Soetenhorst geschreven.  De uitspraak van Eberhard van der Laan, dat het een echt pageturner is kan ik van harte onderschrijven. Wat een heerlijk geschreven boek. Naast dat het prettig leest, geeft het boek een mooi inkijkje in het besluitvormingsproces van de Noord/zuidlijn en de actoren die zich daarin begeven.  Heerlijk om op deze wijze dat terug te lezen. Een absolute aanrader.

Tijdens de opleiding hebben we een mooie discussie met Bas gehad. Over de vraag of hij nu vond dat de lijn aangelegd moest worden bleef Bas wat onduidelijk. Hij was wel heel stellig over de toekomst. Ieder groot infrastructuur project is een kostenverslindend fiasco tot de dag van de opening, vanaf die dag is het een groot succes.

Noord-Zuidlijn blijft terug komen in het nieuws.

Na het presentatie van de enquêtecommissie van vorige maand blijft de Noordzuid-lijn het nieuws beheersen. Veel opinie artikelen en daarnaast ook veel vakpers. Het Parool heeft bijvoorbeeld een mooi dossier van alle artikelen die rondom dit projecct zijn uitgekomen.


Deze week kreeg ook een artikel onder ogen van twee oud-collega’s van mij. Mijn afstudeerperiode heb ik doorgebracht bij RIGO Research en Advies. Rob de Wildt was hier mijn afstudeerbegeleider. Hij schrijft samen met een collega een interessant artikel over de Noord-Zuidlijn. Met name de conclusie dat onvoldoende gecheckt is of de trend van kostenoverschrijdingen nog kan worden doorbroken is zeker interessant. Waar zitten de mogelijke interventies om deze trend te keren?

Leerpunten in het rapport enquêtecommissie Noord-Zuidlijn.

Vorige week is het rapport van de enquêtecommissie Noord-Zuidlijn gepubliceerd. Een imposant boekwerk van bijna 500 pagina’s. Toch geeft het rapport wel een goede inkijk in het verloop van het project Noord-Zuidlijn en is daarom zeker het bekijken waard.



Een aantal opvallende zaken zijn er in ieder geval uit te halen. Ik noem er hier drie, daarmee ben ik zeker niet volledig.

Allereerst de toch opvallende conclusies dat het project teveel is benaderd als een civieltechnisch project in plaats van het opleveren als van een werkend vervoerssysteem. Gevolg is dat veiligheidsconcepten, installaties, testen en de metrostellen te weinig aandacht hebben gekregen. Heel herkenbaar, maar toch gebeurd het weer.


Als tweede het advies dat vermeden moet worden dat partijen die betrokken zijn bij de voorbereiding van het project belang hebben bij het doorgaan daarvan. Logisch, maar toch wel heel lastig. De basis van ieder bedrijf is natuurlijk continuïteit van werk. Er wordt inmiddels al heel vaak onderscheid gemaakt tussen werken voor de opdrachtgever en werken voor de opdrachtnemer. Partijen, vaak adviesbureaus, die in de voorbereiding hebben geadviseerd aan een opdrachtgever, mogen bij de aanbesteding niet meer mee doen aan de opdrachtnemers kant. Enerzijds vanuit het level-playing field bij de aanbesteding, maar daarnaast ook om te voorkomen dat een adviesbureau er belang bij heeft dat het project door gaat. Adviesbureaus mogen echter wel na de aanbesteding voor de opdrachtgever blijven werken. Sterker nog, dit kan zelfs wenselijk zijn vanuit het belang van continuïteit van kennis en van mensen.


Mijn laatste observatie zit heel erg aan de zachte kant van projectmanagement. De projectorganisatie heet tot 2x toe moeite om de focus te verleggen. Bij de eerste keer moet de focus van de bestuurlijke voorbereiding naar de focus op de inhoudelijke voorbereiding van de aanleg. De tweede keer betreft het de verschuiving van de focus van de voorbereiding van de aanleg naar de focus op het projectmanagement van de uitvoering. Fascinerend! Ook een aspect dat wat mij betreft onvoldoende aandacht krijgt in de projectmanagementliteratuur. Tips en suggesties zijn van harte welkom!