Afstudeerwerk in het nieuws

De afgelopen week waren er plotseling twee onderwerpen in het nieuws waarbij ik persoonlijk betrokken ben geweest.  Bijzonder om dat te zien en te kijken wat nu de stand van zaken is.

Allereerst berichtte de NOS over het leed bij Servicekoopflats.  Een stille oorlog om verouderde servicekoopflats. Laat dat nou net het onderwerp van mijn eigen afstudeeronderzoek geweest zijn.

Veel van de complexen die in de rapportage van de NOS te zien zijn heb ik zelf bezocht.  En mij is duidelijk dat het er de afgelopen jaren qua onderhoud alleen maar slechter op geworden is.  Een race naar de bodem, appartementen die voor 1 euro verkocht worden verbaast mij niets, want je koopt er ook voor 1 a 2 ton achterstallig onderhoud in de generieke voorzieningen bij.  Het blijft een lose-lose situatie totdat de gezamenlijke eigenaren besluiten het roer om te gooien, maar wil iedereen zijn verlies nemen. Een mogelijk stappenplan is in 2006 al geschreven.

Dan een recenter Afstudeeronderzoek van Bart Lenderink over het meten van innovatiegericht inkopen waarbij ik als afstudeerbegeleider heb opgetreden.  Afgelopen week pulbliceerde het Rathenau Instituut zijn jaarlijkse onderzoek naar 'Totale investeringen in Wetenschap en Innovatie', in deze publicatie wordt uitgebreid aandacht besteed aan het onderzoek dat Bart heeft uitgevoerd.  Leuk zo'n eerste citaat.  Geeft ook bij mij weer een stukje voldoening, als je ziet dat er iets met deze onderzoeken gebeurd.

Servicekoopflats, een probleem dat al jaren op de plank ligt

Gisteren besteedde Eenvandaag aandachts aan servicekoopflats. Serviceflats hebben hun beste tijd gehad. Op de huizensite Funda staan ongeveer zesduizend luxe seniorenflats te koop. De erfgenamen willen er vanwege de torenhoge servicekosten zo snel mogelijk van af. En daardoor zakken de prijzen flink: sommige van deze seniorenwoningen worden aangeboden voor slechts tienduizend euro.



Deze problemen zijn niet nieuw, al in mijn afstudeeronderzoek was dit probleem zichtbaar. Toen al was zichtbaar dat de woonkwaliteit van de appartementen bonvoldoende was, er onvoldoende financiele middelen waren voor herontwikkeling, en de constructie met de hoge servicekosten en een vast afnamepakket een eindig business model was.

Er lagen wel destijds wel kanssen in het feit dat servicekoopflats als pioniers gezien werden op het gebied van combineren van wonen en zorg. Inmiddels zijn er legio alternatieven en is ook dit alternatieve business model waarschijnlijk niet meer toepasbaar.

Hoe komt het dat dit probleem de afgelopen jaren niet aangepakt is, maar alleen maar urgenter geworden is? De oorzaak en de sleutel tot een oplossing ligt bij de  eigendomsverhoudingen. Veel servicekoopflats hebben een eigendomsstructuur waarbij één of enkele eigenaren veel besluiten kunnen tegen houden. Veel bewoners zijn in de laatste fase van hun leven, en hebben geen trek in transities of grote herontwikkeling. Zolang dit dilemma bestaat zal het lastig blijven om op dit dossier een doorbraak te bereiken. Tenzij er zoveel servicekoopflats leeg komen te staan, dat de eigenaren daarvan voldoende massa hebben om de status quo te doorbreken. En dan nog zal het gezien de situatie op de huizen- en vastgoedmarkt een behoorlijke uitdaging zijn om een alternatief concept voor deze complexen te bedenken.