Terugblik op een reorganisatie en/of de vorming van een nieuw Ministerie

Opheffen en creëren van ministeries is geen alledaagse klus, het is een complexe verandervraag. Han Nichting, Cees Simons en Jaap Verhoeven waren als organisatieontwikkelaars nauw betrokken bij de vorming van het nieuwe ministerie van Infrastructuur en Milieu. Vanaf het eerste begin realiseerden zij zich dat ze mede vorm gaven aan een uniek, ingrijpend en omvangrijk veranderingsproces. Bouwen aan een departement dat “in 2015 gezien wordt als een voorbeeld van kracht en succesvolle vernieuwing in de rijksdienst” In het boek ' Betekenis geven aan Verandering een reflectie op het vormingproces van het Ministerie van I&M'  zijn de ervaringen opgetekend.

Voor mij was het bijzonder om dit verhaal terug te lezen, omdat ikzelf ook deel was van de verandering tijdens mijn detachering bij de directie Strategie, Kennis en Innovatie, en de auteurs ook alle drie goed ken. Als directie hingen we destijds rechtstreeks onder de Secretaris-Generaal,  en daar hadden we er gedurende 24 uur twee (of geen) van.  Al snel werd er daarin duidelijkheid geschapen en een week later was ook bekend dat de oude VenW directeur ook de nieuwe directeur Strategie, Kennis en Innovatie zou worden. Wel werd de club opeens twee keer zo groot, omdat ook de collega's van oud-VROM erbij kwamen.  En iedereen voelde wel aan dat dat niet zo zou blijven.  Uiteindelijk is de directie ook weer gekrompen van meer dan 20 personen naar een kleine 10 fte.

'Betekenis geven aan Verandering een reflectie op het vormingproces van het Ministerie van I&M' is voor mij een bijzonder boek, met heel veel herkenning.  Binnenkort begint 2015, en dat doel van  'voorbeeld van kracht en succesvolle vernieuwing' gaan we volgend jaar met het nieuwe departement van Infrastructuur en Milieu echt wel laten zien.

De eerste tekenen van een kleinere overheid

De afgelopen week was een bijzondere week. Er is veel gebeurd, Met name rondom de invulling van het regeerakkoord bij de het ministerie is een en ander duidelijk geworden.


Afgelopen maandag zijn we van start gegaan als Directie Kennis Innovatie & Strategie (KIS) van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Hierin is de oude directie SKI samengegeaan met de strategie en kennis directies van voorheen VROM.


Hans Leeflang is benoemd als kwartiermaker-directeur. Ik hou dus wel dezelfde baas. Toch is het even wenen als je opeens met 20 mensen bent, en we weten dat we de komende jaren flink zullen moeten krimpen.


Maandagmiddag was in Utrecht de presentatie van de plannen voor Rijkswaterstaat. In het kort komt het erop neer dat aanleg, beheer & onderhoud, verkeersmanagement, inkoop en bedrijfsvoering allemaal gecentrailseerd gaan worden.


Wat blijft er dan nog in de regio. Die houdt twee rollen. Allereerst opdrachtgever voor de landelijke diensten voor het netwerk wat zij beheren, en daarnaast moeten zij volwaardig parnter in de regio. Kortom, ik formulier het maar even als de vertegenwoordiging van IenM in de regio.


Na afloop van de bijeenkomst nog een leuke discussie gevoerd over Rijkswaterstaat als uitvoeringsorganisatie van IenM. Dit betekend dat we ook voor DG-ruimte en DG-milieu uitvoeringsorganisatie moeten zijn. Dat betekend een nieuwe invalshoek en nieuwe taken. Ook dat zal de komende tijd uit moeten kristaliseren.


Ook formatief betekend dit natuurlijk een en ander. De bedrijge van Rijkswaterstaat aan de taakstelling uit het regeerakkoord betekend ongeveer 1500 fte reductie. Door natuurlijk verloop, uitstroom door pensionering, komen we al een heel eind. Maar er zijn natuurlijk ook nieuwe en andere mensen en functies nodig straks. Boeiend vraagstuk dus.


Afgelopen dinsdag mocht ik op VCA cursus. Leuk, maar heel veel feitjes. Lang geleden dat ik dat gedaan heb. Veel leren dus deze week.


Woensdag en donderdag vooral druk geweest met de verkeerscentrale. Daarnaast speelde ook het topgebiedendossier nog. Dat lijkt nu even in een iets rustigere dynamiek te komen.


De vrijdag was ik thuis even nodig, een sterfgeval bij hele goede vrienden. Dan is werken even niet belangrijk meer. Agenda leegvegen en er zijn voor hen. Gelukkig is dat ook mogelijk.

Tot slot deze week ook weer een mooi voorbeeld meegemaakt dat social media werkt. Donderdag heb ik een tweet geplaatst over een afstudeeropdracht. Inmiddels zijn er al een aantal reacties en voorstellen binnen gekomen. Iedereen dank daarvoor.

Eindejaarsdrukte

De laatste weken is de eindejaarsdrukte volop losgebarsten. Bij Rijkswaterstaat de laatste loodjes om de doelstellingen voor 2010 allemaal te halen. Daar overheen komt nog eens dat alle activiteiten bij het nieuwe Ministerie van Infrastructuur en Milieu helemaal op stoom aan het komen zijn.

Inmiddels is het regeerakkoord helemaal geland binnen het departement en wordt duidelijk wat de impact er van is. Volgende week is de begrotingsbehandeling, dan zal ook weer een flink stuk duidelijkheid scheppen.  Ook begint inmiddels de integratie met VROM steeds beter vorm te krijgen, we weten de nieuwe collega's van DG milieu en DG ruimte als steeds beter te vinden.

Deze week was het nog even spannend na de brand op Utrecht C.S. Veel kritiek op Prorail, met een motie in de kamer om Prorail maar op te heffen.  Intern RWS waren er natuurlijk en terecht vragen of dit ook bij de Verkeerscentrales van RWS kan gebeuren.

Juist in de projecten die nu in alle verkeerscentrales lopen is hier veel aandacht voor. Uitbreiding van de bediencapaciteit is wel het hoofddoel, maar daarnaast wordt er ook gewerkt aan een nog hogere brandveiligheid, redundante stroomvoorziening en koeling (als servers te heet worden gaan ze ook uit). .

Komende week heisessie (2 dagen) om te werken aan het nieuwe IenM, de rest van de week ben ik op cursus. Boeiende start van de december maand dus maar weer.

Boekrecensie, Future Management, de paradox van de beheersbare toekomst

Een van de weinige boeken die ik heb meegenomen op mijn vakantie is Future Management - de paradox van de beheersbare toekomst, geschreven door Robert van Oirschot. Ik ben het boek een tijde geleden gekregen. Omdat kennismangement en de gevolgen van lange termijntrends steeds terugkomen in mijn werk sluit het boek ook behoorlijk goed aan bij een deel van mijn werkzaamheden.

Het boek geeft een future management. Hoe anticipeer je als organisatie op trends die jij in de toekomst verwacht tegen te komen. Het boek is daarnaast ook compleet wat betreft opbouw. Allereerst een duidelijk terugblik op de aanleiding en de oorzaken waaruit Future Management 'geboren' is. Het tweede deel van het boek is een duidelijke uiteenzetting van de verschillende processtappen binnen future management.

In het derde deel van het boek legt van Oirschot de relatie tussen future management en de organisatie. Hier komt ook de kennisomgeving om de hoek kijken. De relatie zijn duidelijk uiteen gezet, persoonlijk had ik wel gehoopt om iets meer tegen te komen over interventiemogelijkheden op die relaties.

Tot slot de kers op de taart. De beschrijving van een aantal cases. De cases van Shell, Unilever en Philips zijn duidelijk en inspirerend. Hoewel ook de case van het Ministerie van VROM voor mij duidelijk was, vond ik het in dit specifieke geval wel lastig om daar nieuwe elementen voor mijzelf uit te halen.

Al met al een goed boek voor iedereen die zich met deze thema's bezig houdt.


Futuremanagement
Robert van Oirschot