Andere verdienmodellen in nieuwe tijden?

Nieuwe tijden vragen nieuwe verdienmodellen. Dat bleek ook deze week maar weer.  Vanuit mijn trekkerschap van het thema 'financiering en andere contractvormen' uit de SKIA IenM, ben ik deze week in aanraking gekomen met een aantal interessante ontwikkelingen.

Zo heb ik onder andere bijgepraat met de collega's bij DG Ruimte en Water die zich bezig houden met gebiedsontwikkeling.  Daar zijn het zeker andere tijden, met een stilgevallen woningsmarkt, een vastgoedbubbel en een grondbubbel achter de kiezen.  Hoe kun je in zo'n situatie gebiedsontwikkeling vorm geven?   En richt je je dan op de grote ontwikkelingen, of volg je veel meer de bottum-up benadering en faciliteer je wat er in de samenleving gebeurd?  Het gebied Heijplaat is een interessant voorbeeld van die laatste benadering.

In de infrasector zijn het lastige tijden, zeker nu de overheidsbudgetten de komende jaren nog kleiner zullen worden. Dé tijd dus om op zoek te gaan naar innovatie naar nieuwe verdienmodellen.  Op het najaarscongres van de innovatietafel infrastructuur hebben we hierover nagedacht.  Een leuke bijeenkomst, met name de stelling dat 'beter benutten van infrastructuur de doodsteek is voor de infrasector' gaf de nodige discussie.  Wel een terechte discussie overigens.  De infrasector zal zich moeten verbinden met andere sectoren en technologien om ook op de maatschappelijke vragen van de toekomst een antwoord te kunnen aanbieden.

Zelf mocht ik nog een workshop innovatiegericht inkopen faciliteren. Na een plenaire inleiding hebben we in twee groepen verder gediscussieerd en zijn er kansen en belemmeringen in kaart gebracht.  Dit leverde weer een aantal mooie punten op om het komende jaar aan verder te werken richting de innovatie estafette 2013.

Faciliteren van innovatie door de overheid

Hoe faciliteer je als overheid innovatie in de markt en wat is dan je eigen rol hierbij. Dit is toch wel mijn week in 1 zin. Op maandag een aantal interessante gesprekken gehad over de randvoorwaarden. Allereerst gesproken met een groep collega’s over de kansen en risico’s van social media. Hoe ga je hier mee om bij grote infrastructuurprojecten, tijdens aanbestedingen en daarna? Op basis van de gesprek zijn we nu bezig om een idee te ontwikkelen om de bewustwording op dit thema binnen Rijkswaterstaat aan te jagen.

Daarna hebben we gesproken over een aantal projecten uit het Kabinetsprogramma Inkoop Innovatie Urgent. Een aantal projecten lopen goed, op enkele moeten we nog bijsturen. De dag eindigde met een stevig maar leuk gesprek over intellectueel eigendom. We hebben gesproken over de vraag hoe je om gaat met intellectueel eigendom bij een publiek privaat samenwerkingsverband dat wellicht opgestart gaat worden om een technologische innovatie de komende jaren verder te brengen.

De dinsdag en de woensdag hebben voor een groot deel in het teken gestaan van het voeren van gesprekken met potentiële teamleden. Altijd leuk om ambitieuze en inspirerende collega’s te leren kennen en samen te ontdekken of er een klik is qua werkzaamheden, ontwikkelpunten en natuurlijk op persoonlijk niveau. Ik denk dat ik de komende weken een aantal nieuwe mensen toe kan voegen aan mijn team.

Ook bij de Rijksgebouwendienst hebben we gesproken over de toekomst van innovatie. De Rijksgebouwendienst heeft een programma om innovatie technologie te stimuleren. We hebbe met de collega’s van de Rijksgebouwendienst gedeeld hoe Rijkswaterstaat met innovatie en duurzaamheid om wil gaan, en hoe we bezig zijn om richting te geven aan de lange termijn met een uitvoeringsagenda en de innovatieagenda waar aan gewerkt wordt. Zelf ben ik weer onder de indruk van de wijze waarop de Rijksgebouwendienst haar fondsen vrij speelt, namelijk door de installaties beter in te regelen waardoor de energiekosten omlaag gaan, dat zou ook bij andere delen van de overheid prima moeten kunnen.

Donderdag ben ik na een aantal weken weer terug geweest op de Verkeerscentrale Wolfheze. Wat is er in die weken veel gebeurd! Het eindresultaat begint al echt zichtbaar te worden, en het is nog mooier dan de beelden die we hadden toen het ontwerp gemaakt werd.

Tot slot heb ik deze week het boekje ‘Slim Combineren met de Meerwaardescan’ door genomen. De publicatie is nu bijna een jaar oud. Zijn er mensen die met dit boekje in de hand ook echt meerwaarde hebben gerealiseerd in projecten het afgelopen jaar, concrete voorbeelden zouden mij hier erg bij helpen.

Innovatie-energie richten

Vorige week heb ik een groot deel van mijn tijd besteed aan de innovatieopgave van Rijkswaterstaat.  Wat hebben we de komende 10 to 15 jaar aan innovatie nodig als je kijkt naar de doelen van Rijkswaterstaat en de productieopgave zoals die eraan zit te komen.  Interessante vraag, waarbij we allereerst intern met collega's hebben gekeken welke productieopgave er aan komt voor Rijkswaterstaat, en waar innovatienoodzaak zit om onze doelstellingen te realiseren.  De dag daarop hebben we met een groot aantal private partijen dezelfde opgave weer doorgenomen en gekeken waar private partijen innovatiekansen zien.  Interessante en inspirerende dagen, met tevens een weerzien met veel bekenden uit mijn topsectoren tijd. De komende dagen wordt alles uitgewerkt en tot november gaan we dit zowel intern als in overleg met onze collega's uit de markt en de kenniswereld verder ontwikkelen en de inspanningen richten.  Een spannend proces, dit is echt pionieren.  Het betrekken van nieuwe opkomende sectoren  is wel een aandachtspunt.

Daarnaast heb ik de afgelopen dagen echt slagen gemaakt met innovatiegericht inkopen. Het plan van aanpak staat en is met het management gedeeld.  Ik kan door werken richting vaststelling. Ondertussen heb ik de projecten bezocht die allereerst ondersteund gaan worden en wordt scherper wat er nodig is en waar kansen liggen.  Ook de synergie met het nieuwe ondernemingsplan en de nieuwe organisatie begint mij langzaam aan steeds scherper te worden. Mijn pad leidt mij door veel onderdelen van de organisatie en resulteert in boeiende en inspirerende gesprekken.

Ook buiten Rijkswaterstaat druppelt mijn nieuwe rol door. Dat bleek wel op de eerder gememoreerde dag met de marktpartijen. Er is veel belangstelling en enkele bijpraat afspraken zijn gemaakt.  Ook collega overheden kloppen inmiddels aan. Vorige een leuk gesprek gehad over het inkopen van een innovatie rondom de herontwikkeling van vliegbasis Soesterberg. Ongeveer in mijn achtertuin. Leuk en enthousiast gesprek.

Tot slot ben ik zojuist langs geweest bij battleofconcepts leuk bedrijf dat als incubator is ontstaan bij de Universiteit en Hogeschool Utrecht.  Het was weer even verfrissend en vernieuwend om te zien hoe zij de kracht en energie van studenten weten aan te boren.  Dit pas heel goed bij de ambitie van het Ministerie om de kracht van de samenleving veel meer in te zetten.  Ik heb een aantal leuke ideeën opgedaan hoe we hier binnen het Ministerie van I&M, en binnen Rijkswaterstaat misschien vorm aan kunnen geven.

Bijgespijkerd op de TU Delft

Afgelopen week heb ik als slot van de zomer een week op de TU Delft doorgebracht in het kader van de IenM Summercourse.   Met een groep medewerkers van het Ministerie zijn we een week bijgespijkerd als eht gaat om transport & logistiek, beleid en de financiele kant daarvan zoals de MKBA's.

De kennis die 's ochtends in de college's is aangereikt konden we 's middags meteen toepassen op een casus, namelijk die van de ontwikkelingsopgave op de spoortunnel Delft. Het was een leuke casus om aan te werken.  Er werd met gemengde teams vanuit de verschillende organisatieonderdelen van het Ministerie, daarmee kwwam de spanning tussen bereikbaarheid, veiligheid, duurzaam en natuurlijk het financiele plaatje ervan scherp naar boven.  Aan het eind van de week hebben alle teams hun voorstel gepresenteerd.

Deze week weer vol aan de slag met Innovatiegericht Inkopen. Het wordt nu belangrijk dat het team bemenst gaat worden, want collega's maar ook andere organisaties weten mij steeds meer te vinden.

Deze zomer op weg naar een nieuwe klus

De afgelopen weken hebben voor mij in het teken gestaan van een overstap van het werk waar ik de afgelopen 2 jaar mee bezig geweest ben naar een nieuwe klus.  Door de overlap van beide zaken is het ondanks de vakantieperiode toch nog best wel druk.

In de Verkeerscentrale in Wolfheze hebben we in juli een spannende mijlpaal gepasseerd. Het verkeersmanagement is verhuisd naar een nieuwe (tijdelijke) bedienruimte.  Dit betekent ook dat het verkeersmanagement nu plaats vindt op de nieuwe architectuur, en nieuwe digitale systemen.  Op de dag van de verhuizing is nog één verkeerd ingesteld IP-adres gevonden, maar dit was met 10 minuten weer opgelost.  Ik ben trots op mijn team dat de hele transitie begeleidt heeft.  In het afgelopen jaar hebben we het hele systeemlandschap van de verkeerscentrale aangepast zonder ongeplande downtime, en de weggebruiker heeft er helemaal niets van gemerkt.

Inmiddels is de opvolger benoemd die mijn projectmanagement rol gaat overnemen, ik blijf nog wel voor een beperkt deel van mijn tijd als adviseur aan dit project verbonden. De komende maanden wordt de vleugel van het gebouw waar voorheen de bediening plaats vond, volledig vernieuwd, waarna de bedienruimte in het najaar weer terug verhuisd naar volledig vernieuwde control room op de oorspronkelijk locatie.

Parallel daaraan ben ik begonnen met het nadenken over mijn nieuwe opdracht, die gaat over het innovatiegericht inkopen binnen Rijkswaterstaat. In de bedrijfslevenbrief van het Kabinet is 2,5% als streefpercentage genoemd. Binnen Rijkswaterstaat starten we het eerste jaar met de realisatie van een aantal boegbeeldprojecten.  Het team wat moet worden opgezet gaat deze projecten steunen met passende inkoopinstrumenten om het innovatiegericht inkopen toe te kunnen passen.

Mijn eerste indruk na enkele weken is dat het een leuk en dynamische opdracht is. Er blijkt al veel te zijn, en ook andere projecten willen graag aanhaken. Tot slot hebben ook andere inkopende overheidspartijen zich al gemeld met vragen.  Het zal nog een flinke uitdaging worden om dat allemaal op te gaan pakken met de hoeveelheid beschikbaar mankracht.

Vertrouwen in de Bouw

Mooie compilatie van het gesprek met Minister Schultz over vertrouwen in de Bouw.

Schoonheid van de Bouw

Deze moet je gewoon gezien hebben.