Gemeenschappelijk belang van een kunstwerk

Deze week een mooi artikel in verkeerskunde, wat meteen ook de spanning aan geeft tussen overheid en initiatief uit de samenleving.  Daan Roosegaarde en zijn droom/meestwerk bij de Afsluitdijk Hoewel er een gemeenschappelijk belang is blijft het zoeken hoe we de samenwerking tussen de kunstenaar/ontwerper en de staat vorm te geven.

"Ik sta daarbij in dienst van de droom ,en Rijkswaterstaat in dienst van de staat. Die samenwerking tussen ons lijkt ver uiteen, maar de openbare ruimte en innovatie zitten in ons en in mijn dna. "  Tussen die samenwerking zit nog wel het netjes handelen volgens alle wettelijke (aanbestedings)procedures en de eigen procedures zoals die binnen de organisatie Rijksoverheid bestaan.

Het komende jaar zal blijken of het icoon Afsluitdijk gerealiseerd gaat worden. Ik heb er vertrouwen in.  De realisatie zal niet alleen een meesterwerk op de Afsluitdijk opleveren, maar ook een voorbeeldcase worden als het gaat om samen innoveren tussen publiek en private partijen, vernieuwende inkoop, en op een andere manier samenwerken binnen de overheid zelf.

Spannend: Ja. Lastig, soms.  Maar wel heel bijzonder om hier deel van uit te maken.  In dit soort voorhoedeprojecten leer en verbaas ik mij nog elke dag. En dat maakt het juist zo bijzonder.

Innovatiegericht Inkopen in een netwerksamenleving

Innovatiegericht Inkopen is hot, dat is mij afgelopen week wel weer duidelijk geworden. Ook wordt steeds meer duidelijk dat als we inkoop willen gebruiken om innovatie te stimuleren, de inkoper zich steeds meer gaat bewegen in een netwerk. En dat is nog wel even wat anders als inkoop zien als een administratief proces.

Afgelopen week heb ik weer voluit mogen oefenen met deze nieuwe rol. De week begon met een presentatie over het icoon Afsluitdijk bij de collega's van het kerndepartement van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.  We hebben uiteraard het project toegelicht, maar ook gediscussieerd over het gevolgde proces en de gevolgen die zo'n bijzonder project heeft voor rollen, verantwoordelijkheden en doorlooptijden. Erg motiverend en leuk om te doen.

Op dinsdag heb ik deelgenomen aan het inkoopsymposium 'Inspiratie door Ínnovatie' aan de Haagsche Hogeschool, er waren maar liefst 350 deelnemers aan het symposium!!  Een aula vol met belangstellenden over dit onderwerp.  CvB voorzitter Leonard Geluk vatte de kern van het symposium goed samen.  De Haagsche Hoogschool leidt studenten op om in een netwerksamenleving te acteren.  Ook de inkoper schuift steeds meer die kant op, zeker als hij ook innovatie moet aanjagen.  Aan de ene kant de business, met soms ook meerdere klanten als je bijvoorbeeld inkoopcentrum bent.  Aan de andere kant de gevestigde leveranciers, maar ook een heel netwerk van toeleverende bedrijven en/of nieuwe innovatieve partijen. Hoe beweeg je jezelf daarin voort als inkoper?

Op de website van facto.nl is een compleet verslag te vinden van het symposium.  Mij viel op dat overal binnen inkoopland deze ontwikkeling speelt, dat er veel gemeenten bezig zijn met de vernieuwing of herinrichting van hun inkoopfunctie, en dat zachte competenties juist in dit soort veranderingen essentieel zijn. Het was een inspirerende middag, met een aantal leuke nieuwe contacten en vervolgafspraken ben ik weer naar huis gegaan.

Afgelopen donderdag mocht ik, samen met collega Anke Zindler, de aftrap doen bij het Innovatienetwerk Rijksoverheid.  Ook zij denken na over innovatiegericht inkopen en innovatie-agenda's. Het was erg leuk om onze ervaringen te delen. En als ik het blog van Kees Tazelaar lees is onze bijdrage ook goed ontvangen.

Bij deze bijeenkomst werd er ook aan de voorkant van het proces al nagedacht over de zachte kan van verander- en inkoopprocessen in organisaties.  In ons eigen proces is dat gedurende de rit steeds meer naar voren gekomen, bedacht ik mij achteraf.  Het innovatienetwerk gaat er de komende tijd al aan de voorkant mee aan de slag.  Mogelijk kunnen ook wij daar weer van leren voor ons eigen innovatietraject.

Innovatiegericht Inkopen verspreidt zich door Nederland

Innovatiegericht Inkopen verspreidt zich door Nederland. Nadat ik het de eerste twee jaar voornamelijk langs zag komen bij de Rijksoverheid, beginnen nu ook de andere overheden interesse te krijgen in het instrumentarium van innovatiegericht inkopen.

Een van de aanleidingen hiervoor is de oproep in het VNG-magazine dat er veel winst te halen is met 'slimmer inkopen'. Dat is natuurlijk altijd fijn in tijden van bezuiniging. Toch zie je dat dit wel effect heeft, veel zoeken met google op innovatiegericht inkopen bij gemeenten levert behoorlijk wat op, naast de koplopers Amsterdam, Eindhoven en Enschede zie ik nu ook bij de gemeenten Beesel, Halderberge, Haarlemmermeer, Overbetuwe en Heerhugowaard terug komen als gemeenten die met innovatiegericht inkopen aan de slag zijn. Dit betreft nu vooral nog inkoop- en aanbestedingsbeleid, ik ben benieuwd of dit over enkele jaren resulteren in mooie innovatieve projecten.

Leergang Van kennis naar beleid: klimaatbeleid en energie - de betekenis van taal

Begin juli stond in de leergang 'Van kennis naar beleid' de eerste module op de agenda, deze ging over het klimaat- en energie-beleid. Een interessante module, wel zit deze vakinhoudelijk het verst weg van mijn eigen werk.

Eerste spreker van de dag was Bram Bregman. Hij is klimaatonderzoeker en is ook hoofd van de Nederlandse delegatie van het IPCC. Hij heeft een toelichting gegeven op de stand van het klimaatonderzoek en daarna hebben we een intensief gesprek gehad waarin ook de harde confrontatie tussen voor en tegenstanders in het klimaatdebat prominent aan de orde kwam.

Wat bijzonder opvalt de rol van communicatie en taal hierin.  Wat je ziet is dat voorstanders de tegenstanders proberen te overtuigen, soms met nog meer diep inhoudelijke documenten.In de groep was al zichtbaar dat door de veelheid aan inhoudelijke argumenten een soort terughoudendheid ontstaat, waardoor mensen extra kritisch worden op de argumentatie lijn. Ook bijzonder in het klimaatdebat is dat het gevaar, en de risico's heel erg overheersen.  Het feit dat er voor Nederland, en het Nederlandse bedrijfsleven in het buitenland, ook kansen liggen komt bijna niet aan de orde. Met zo'n negatief beeld biedt je ook geen perspectief aan mensen, waardoor het niet aantrekkelijk wordt om in het beeld mee te gaan.

De tweede spreker van de dag is Wim de Ridder. Hij had een interessant betoog. Het contrast met de eerste spreker kon bijna niet groter. Heerlijk optimistisch. De sfeer in de groep sloeg ook meteen om van kritisch naar constructief.  Inhoudelijk interessant is dat Wim de wet van Moore  er regelmatig bij pakt. Deze geldt niet alleen voor ICT, maar lijkt ook van toepassing op de ontwikkeling van zonnecellen. Als dat zo zou zijn, en je trekt de lijn door naar de toekomst, zou zonneenergie zo goedkoop gaan worden, dat het veruit de dominante energiebron wordt en de prijs van energie flink gaat dalen, of zelfs bijna gratis wordt.

Laatste spreker was Bouwe de Boer van de gemeente Leeuwarden, hij is bezig on Leeuwarden in 2020 onafhankelijk van fossiele brandstoffen te maken en is een eind op weg. Leuk en inspirerend om te zien hoe ver men al is in Leeuwarden. Tegelijkertijd kan er in de verhouding tussen Rijk en gemeenten ook nog wel het nodige verbeteren.

De tweede dag van de module hebben we gekeken wat de kennis uit de eerste dag zou betekenen voor het huidige beleid. Twee prominente zaken kwamen naar voren. Allereerst dat bij het klimaatbeleid taal erg belangrijk is.  Alleen maar waarschuwen zonder perspectief is niet aantrekelijk om in mee te gaan. Verder hebben we wat dieper ingezoomd op de relatie Rijk en gemeente. Wat kan je daar in deze specifieke case nog mee.

Het weekend na de module stond er in het Technisch Weekblad een interview met Egbert-Jan Sol, directeur Innovatie bij TNO over de multinationals van de toekomst. De vijf toekomstige multinationals die hij ziet sluiten aan bij wat er in de module is besproken, namelijk:
-  een machinebouwer voor de machines voor de productie.
-  Multinationals in oplsag van duurzame energie door middel van solar fuels
- Voedingsconcern dat met 3D-printers gezonde voeding op maat levert
- Deap Sea mining international die dreigende grondstoffenschaarste aanpakt
- Mobiliteitsbedrijf dat congestie op lost met geleid rijden.

Het leuke van dit rijtje is dat het een bevestiging is dat we er nieuwe kansen komen voor ons land, genoeg perspectief om de komende jaren uit de crises te komen.

Herindeling van de overheid – kansen voor het nieuwe werken.

Deze week zijn we met de directie strategie, kennis en innovatie van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu op werkbezoek geweest bij IBM. Onder leiding van Martin Jurgens en Monique van Maare zijn we in een ochtend bijgepraat over hoe IBM werkt aan samenwerken 2.0. Wat is dat dan volgens IBM? Samenwerken 2.0 = slimmer werken met daarin een work-life balans en ambitielevel. Ten alle tijden profileren van kennis en kunde.

Een aantal resultaten bij IBM:

• In Nederland werkt 25% van de vrouwen fulltime. Bij IBM is dat 75%. Door samenwerken 2.0 zijn werk en privé beter te combineren.
• Een drastische reductie van de reisbewegingen tussen de verschillende kantoren van IBM in Amsterdam en BrusselMensen zijn meer zelf verantwoordelijk voor hun eigen ontwikkeling. Iedere IBM’er is een ondernemer binnen de randvoorwaarde die de organisatie stelt.
• Kennis is cruciaal en voor iedereen beschikbaar. IBM’ers profileren zich via hun profiel, daaruit blijkt hun professionaliteit.
• Medewerkers draaien zelfstandig hun projecten. De lijn heeft een hele andere rol, die zich focust op het HRM-proces

Met name de cultuuromslag is een lang proces. Bijzonder is dat er wel een kantelmoment aan te geven is. Bij IBM was dit een moment waarop de leiding stuur heeft gezet op de waarden binnen IBMAls we deze parallel doortrekken naar de overheid dan biedt de huidige herindeling van de rijksoverheid een venster om nu een aantal waarden opnieuw te definiëren, waar kunnen we dan aan denken?

• Samenwerken is de norm. Als rijksambtenaar werk je voor het rijk. Je denkt integraal en niet alleen vanuit je departement, DG of dienst.Kennis is vrij beschikbaar mits….. 
• Delen is de norm tenzij daar zwaarwegende argumenten voor zijn.
• Medewerkers worden afgerekend op hun resultaten, niet op hun aanwezigheid. Waar en op welk tijdstip medewerkers deze resultaten realiseren, is een eigen keus van de medewerker

 
Deze bijdrage is ook gepubliceerd op Ambtenaar 2.0

‘Rijk zal slag om jonge werknemers verliezen’

‘Rijk zal slag om jonge werknemers verliezen’ Goed artikel in Binnenlands Bestuur en in de Pers. Eerste tekenen hiervan lijken al zichtbaar te worden. Consultancy bureaus lachende derden?